Eigenlijk had hier een heel ander verhaal moeten staan. Misschien zou het dan niet zo bijster interessant zijn geweest, maar toch had ik dat zelf liever zo gezien. Gewoon het zoveelste interview met een artiest die na jarenlang te hebben moeten knokken eindelijk de waardering krijgt die hij verdient. Alweer zo’n Amerikaan die na een bescheiden succes in Europa dan toch een platendeal in eigen land heeft weten te scoren. Eentje die knopen heeft doorgehakt en klaar is voor een mooie toekomst.

Het zou iemand van The Czars kunnen zijn, bijvoorbeeld. Binnenkort kun je hun verzameling covers Sorry I Made You Cry gewoon in de schappen van de lokale platenboer vinden. Voorheen was deze alleen via de website van Bella Union te bestellen. Het gaat dus voor de wind met The Czars. Toch? Of is hier sprake van niets is zoals het lijkt? Ik belde met zanger John Grant.

‘Hello?’ klinkt het enigszins vermoeid aan de andere kant van de lijn.
‘Hallo John? André van File Under uit Nederland hier. Ik bel voor het interview.’

‘Oké…[zucht]‘
Wat volgt is het moeizame begin van een gesprek waarin ik opzichtig hengel naar een enthousiaste reactie op de eerste officiële Amerikaanse release voor The Czars. Het prachtige Goodbye, dat hier al in 2004 verscheen, heeft daar onderdak gevonden bij World’s Fair. John laat echter steeds groter wordende, pijnlijke stiltes vallen. Hij merkt op dat het fijn zal zijn voor de muziekliefhebber die nu geen vijfentwintig dollar meer hoeft te betalen voor een import. Verder boeit het hem absoluut niet. ‘Ik doe momenteel vrijwel niets meer qua muziek. Ik heb het er wel een beetje mee gehad. Misschien dat ik gewoon helemaal met muziek ga stoppen.’

Oef…!
John Grant, de man gezegend met een van de mooiste zangstemmen die ik ken, overweegt het bijltje erbij neer te leggen. Natuurlijk was ik, omdat ik The Czars al een tijdje volg, vrij aardig op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen de band. Dit had ik echter niet verwacht. Na de release van Goodbye had de zanger de volledige band aan de kant gezet. Op de oude website die beheerd wordt door de voormalige bassist kun je zijn kant van het verhaal nalezen: A “quasi” band still exists under the name “The Czars”, but it is a shell of its former self with only the lead-singer at the helm. Er volgde nog wel een tour met een volledig vernieuwde band, maar daarna werd het verdacht stil rondom The Czars. ‘Die band van die tour was slechts tijdelijk. The Czars bestaat nu eigenlijk alleen nog maar uit mezelf. Het was sowieso altijd al voor zeker negentig procent mijn ding. Ik schreef vrijwel alles. Teksten en muziek. Ik voelde mezelf nooit echt prettig binnen de band. Te veel compromissen. Je creëert als band een hele onwerkelijke situatie. Ik kan er niet goed tegen. Het brengt een hele nare kant van mijn karakter in me naar boven. Mocht ik alsnog besluiten door te gaan met muziek, dan zou ik alleen met ingehuurde muzikanten willen werken. Niks vastomlijnds als een band.’
Begin dit jaar heeft John nog een kleinschalige tour door Amerika gedaan. Daarbij werkte hij meestal samen met gitarist Dave Devine. ‘Dave is een fantastische gitarist. Hij zou bijvoorbeeld een van de mensen zijn die ik bij een volgende plaat zou willen betrekken. Maar dan moet ik wel geld hebben om zoiets te bekostigen. Ik kan nu maar amper rondkomen. I’m spending ten hours a day waiting tables. Zoals je ziet blijft er dan niet veel tijd meer voor muziek over. Ik heb er dus gewoon geen tijd en geld meer voor. En een contract met een platenmaatschappij zie ik niet zitten. Te veel verplichtingen. Voor zover je zo’n voorfinanciering al überhaupt voor elkaar kan krijgen.’
De opnames van Goodbye werden voor een groot deel gefinancierd met donaties van fans. Maar dat is volgens John geen optie. ‘Je verlaagt jezelf toch een beetje tot de bedelstaf. Het voelde niet goed. Wel fantastisch dat we toen geld van die mensen kregen natuurlijk. Maar voor mij dat nooit meer hoor. Ik zou het liefst de volgende plaat willen opnemen en dan zelf uitbrengen. Via internet of zo. Geen platenmaatschappij of iets dergelijks ertussen. Het lijkt me echter erg onwaarschijnlijk dat het nog gaat gebeuren, gezien mijn huidige situatie.’
Sinds John in februari verhuisd is van Denver naar New York kampt hij met financiele problemen. New York is erg duur, maar hij is er veel gelukkiger. ‘Denver is echt een verschrikkelijke plek om te wonen. Ik ben blij dat ik daar weg ben. De enige binding die ik nog met die stad heb, zijn m’n vrienden en familie die daar wonen. Hele fijne mensen, ze wonen alleen op de verkeerde plek.’
New York biedt hem ook de mogelijkheid om in aanraking te komen met allerlei verschillende culturen en, nog belangrijker, een grote hoeveelheid talen. John geeft toe een beetje een taalobsessie te hebben. ‘Toevallig moest ik gisteren een tafel met Nederlanders bedienen. Ik vind dat jullie een fascinerende taal hebben. Ik zou het graag leren spreken. Hele aparte klanken hebben jullie. De ui is bijvoorbeeld heel bijzonder. Zoals in het woord “duivel”. Ik meen me herinneren dat ik in Amsterdam in een club met die naam ben geweest. Waar ik nu woon, wordt veel Spaans gesproken. Dat heb ik dus flink kunnen bijspijkeren. Morgen heb ik een dagje vrij. Dan ga ik naar Brighton Beach. Ken je dat? Dat is een soort Klein Rusland. Zelfs de borden langs de weg zijn daar in het Russisch.’ John heeft in het verleden zes jaar in Duitsland gewoond waar hij naast Duits ook Russisch heeft gestudeerd. Hij probeert momenteel aan de bak te komen als tolk/vertaler. Voorlopig met weinig succes.
Het wordt me nu ook duidelijk waarom het zo lastig was dit interview geregeld te krijgen. Het was al een aantal malen uitgesteld omdat de gedesillusioneerde zanger het gewoon te druk had met zijn hoofd boven water te houden. Tevens had hij blijkbaar weinig behoefte aan een interview. ‘Het is mijn eerste interview sinds tijden. Ik ben niet van plan verder nog iets aan promotionele activiteiten te doen.’ Maar waarom dan dat tourtje door Amerika begin dit jaar? ‘Het bloed kruipt denk ik waar het niet gaan kan. Het zou ook heel erg goed kunnen dat ik er over een maand weer anders over denk. Het is in ieder geval leuk om te merken dat er vanuit Nederland ineens interesse wordt getoond. Ik had het idee dat hetgeen ik maak gewoon niet goed genoeg is.’ Recensies zijn anders unaniem positief. Sommigen spreken zelfs over meesterwerken. ‘Ja, maar dat zijn recensenten. Die kopen niks, die krijgen promo’s. Daar verdien ik mijn brood niet mee.’
Hij vraagt me wat nu precies de aanleiding voor dit interview is. Ik leg hem uit dat we bij File Under graag onderbelichte artiesten wat extra aandacht willen geven. Hij voelt zich vereerd. Daarnaast komt 29 mei in Nederland die verzamelaar met covers uit. ‘Oh, dat wist ik niet eens. Ik moet daar nog steeds een exemplaar van ontvangen.’ Ik stel hem voor het album te downloaden. Het is immers de moeite waard en het is ook nog eens goedkoper. Aangezien hij toch op de centen moet letten. Daar kan hij de humor wel van inzien. Je eigen muziek moeten downloaden. Het album blijkt voornamelijk een initiatief te zijn van het label Bella Union. John vond het wel prima zo. ‘Er staan naast een aantal b-kantjes een paar opnames op waar anders niks meer mee gebeurd was. Dat zou best jammer zijn.’
Het zou sowieso jammer zijn als we nooit meer wat van hem zouden horen. Gelukkig weet John te melden dat hij heus nog wel bezig is geweest met nieuwe muziek te schrijven. Op ManiaTV.com kwam ik dan ook naast een interview een opname van een nieuwe song tegen. “Queen of Denmark”, een pianoballad met een typische venijnige Grant-tekst – “I incidentally mentioned that I pissed in your coffee”. Het nummer deed me denken aan de hidden track “Top Breed” (op The Ugly People vs. The Beautiful People aan het begin even terugspoelen). Toch gaat de nieuwe muziek niet die richting in. John heeft namelijk ook een voorliefde voor electropop. Hij lijkt zowaar weer een beetje enthousiast te worden als hij me vertelt over het fantastische synthbass-loopje in Erlend Øye’s “Prego Amore” en de sexy beats van Felix Da Housecat. ‘Dus meer electronica dan en dat dan samen met harde gitaren. “Queen of Denmark” heb ik ook onlangs nog in Joe’s Pub gespeeld zoals het uiteindelijk zou moeten klinken. Een stuk heftiger. Samen met Dave op gitaar en een drummer. Ze hebben daar een hele mooie grand piano staan. Het is echt waanzinnig om daar op te mogen spelen.’
Gelukkig blijken er nog genoeg muzikale ideeën te zijn. Hij zou bijvoorbeeld weer een met een zangeres willen samenwerken. ‘Ik hou ervan hoe in een song een vrouwenstem en een mannenstem samen kunnen gaan.’ Voorheen namen The Czars al nummers op met Paula Frazer en Sara Lov. De laatst genoemde is geheel toevallig een van mijn favoriete zangeressen. ‘We zijn vrienden geworden via het label Bella Union waar de band van Sara (Dévics) ook op zit. Ik vond haar stem onaards mooi en wilde graag iets met haar opnemen. Ze is toen naar Denver toe gekomen en heeft een aantal tracks op Goodbye met haar stem verrijkt.’ Het antwoord op mijn vraag welke zangeres hij momenteel boven aan z’n lijstje heeft staan, blijkt een aangename verrassing: ‘Anna-Lynne Williams van Trespassers William. Ik heb al een aantal keer met haar daarover gemaild en in principe stond ze daar niet negatief tegenover. Mocht ik weer tijd en geld hebben om op te nemen, dan zou dat het eerste zijn wat ik wil gaan doen. Tijdens die laatste tour kocht ik hun nieuwste plaat Having en die heb ik helemaal grijsgedraaid. Echt een fantastische plaat. Ken je ze toevallig?’ En of ik ze ken!
Alleen al om de uitkomst van die samenwerking ooit te mogen horen, hoop ik dat het tij voor John Grant zal keren. Er rest mij niks anders dan afwachten. Of zal ik dan maar een keertje met de pet rond gaan?